Seksualno prenosive infekcije

Seksualno prenosive infekcije su infekcije koje se prenose seksualnim odnosom:

*vaginalnim

*analnim

*oralnim

Prema uzročniku od kojih nastaju, seksualno prenosive infekcije dijele se na:

·         Bakterijske

·         virusne

·         gljivične

·         parazitske

Bakterijske:

·         Klamidija

·         Trihomonijaza

·         Gonoreja

·         Sifilis

Virusne:

·         Herpes

·         Spolne bradavice

·         Hepatitis B - upala jetre

·         HIV

Gljivične:

·         Kandidijaza

Parazitske:

·         Stidna uš

 

ZAPAMTI !

Parazitske, gljivične i bakterijske infekcije se mogu uspješno izliječiti, dok virusne jednom kada uđu u organizam zauvijek ostaju u njemu, i ne mogu se izliječiti, ali se mogu zaliječiti (tretirati).

Zato, čim primijetiš neke simptome, obavezno se javi ginekologu (za djevojke) ili dermatovenerologu (za dečke)!!!

Bakterijske seksualno prenosive infekcije

Klamidija

- uzročnik: mikroorganizam po imenu clamidia trachomatis

- način prenošenja: nezaštićeni seksualni odnos

- simptomi:

Kod žena se može javiti obilniji, sluzavo-gnojni vaginalni iscjedak, nepravilno menstrualno krvarenje, bol i osjetljivost u donjem dijelu trbuha, bolno i otežano mokrenje. Međutim, čak kod 50% žena ifekcija može biti bez ikakvih simptoma i to je razlog zašto može proći nezapaženo.

Kod muškaraca se javlja bol prilikom mokrenja i gnojni iscjedak iz penisa. Kod muškaraca se simptomi javljaju ubrzo nakon infekcije.

- liječenje:

Potrebno je liječenje oba partnera istovremeno antibioticima. Za vrijeme liječenja, obavezna je apstinencija od seksualnog odnosa.

- moguće posljedice:

Ako se infekcija ne liječi, klamidija može prouzrokovati neplodnost kod žena i muškaraca. Infekcija se može prenijeti sa inficirane majke na dijete prilikom poroda.

- prevencija: pravilo ABC, kao i redovni ginekološki pregledi kod seksualno aktivnih djevojaka

Trihomonijaza

- uzročnik: mikroorganizam trihomonas vaginalis

- način prenošenja: nezaštićeni seksualni odnos, posredstvom različitih predmeta za ličnu higijenu, kao i upotrebom zajedničkih kupatila

- simptomi:

Kod žena se javlja pjenušavi, zelenkasti vaginalni iscjedak neugodnog mirisa koji je karakterističan za ovu infekciju.

Kod muškaraca može proći nezapaženo.

- liječenje:

Uspješno se liječi i potrebno je liječiti oba partnera.

- prevencija: pravilo ABC

Gonoreja (triper, kapavac)

- uzročnik: mikroorganizam neisseria gonorea

- način prenošenja: nezaštićeni seksualni odnos, vrlo rijetko preko peškira ili WC školjke

- simptomi:

Kod žena se može javiti sluzavo-gnojni iscjedak iz vagine, bol i osjetljivost u donjem dijelu trbuha, te bolno i učestalo mokrenje. Kao i kod klamidije, kod velikog broja žena infekcija može proći nezapaženo.

Kod muškaraca u više od 90% slučajeva se javljaju specifični simptomi odmah nakon infekcije, i to otežano mokrenje, peckanje i bol pri mokrenju. Veoma specifičan je gnojni sluzavi iscjedak koji se javlja pri prvom jutarnjem mokrenju (jutarnja kap).

- moguće posljedice:

Ako se ne liječi, gonoreja može izazvati neplodnost kod žena i muškaraca. Prilikom porođaja može se prenijeti i na dijete.

- prevencija: pravilo ABC

Sifilis

- uzročnik: mikroorganizam treponema palidum

- način prenošenja: nezaštićenim seksualnim odnosom (vaginalnim, analnim, oralnim), sa zaražene majke na dijete

- simptomi:

Sifilis je infekcija koja ima 3 stadija. Simptomi su različiti u svakom od ova 3 stadija.

1. stadij: - Bezbolne, tvrde i dobro ograničene ranice (čirevi) se mogu javiti na penisu, stidnim usnama, vagini i čmaru. Ove ranice mogu trajati od nekoliko dana, do nekoliko sedmica, nakon čega spontano zacjeljuju i bez liječenja.

2. stadij: - Nakon nekoliko mjeseci može se javiti osip po koži, dlanovima i tabanima, povišena temperatura, te čvorići po sluznicama. Ovaj stadij traje jedan i pol mjesec, a ako se 1. i 2. Stadij ne liječe, poslije nekoliko godina se javlja 3. stadij.

3. stadij: - U ovom stadiju dolazi do oštećenja krvnih žila, srca, kostiju, a zbog oštećenja mozga i nervnog sistema može doći do ludila i različitih vrsta paraliza.

- moguće posljedice:

Ako se ne liječi u ranom stadiju, može doći do razvoja trećeg stadija u kome su oštećenja trajna. Osim toga, infekcija može preći sa zaražene majke na plod, uslijed čega može doći do različitih oštećenja, pa i smrti ploda. Kod zaraženog djeteta može se razviti bolest i nakon rođenja.

- liječenje:

Sifilis se uspješno liječi ako se prije trećeg stadija ode liječniku.

- prevencija: pravilo ABC

Virusne seksualno prenosive infekcije

Herpes

- uzročnik: herpes simplex virus tip 2 – HSV

- način prenošenja: seksualni kontakt (vaginalni, analni, oralni), kao i drugim genitalnim kontaktima (koža uz kožu) i sa zaražene majke na dijete

- simptomi:

U području stidnih usana, penisa, oko čmara i u vagini javljaju se mali, bolni mjehurići ispunjeni bistrom tečnošću. Mjehurići brzo prelaze u krastice. Ove ranice mogu trajati i do 3 sedmice/tjedna, pa i duže kada se prvi put pojave. Nakon toga ranice zacjeljuju i ne ostavljaju ožiljke.

- moguće posljedice:

Novi mjehurići se ponovo javljaju s vremena na vrijeme kada dođe do aktivacije virusa, uslijed pada imunog sistema. Jednom uneseni virus herpesa zauvijek ostaje u organizmu.

- liječenje: javiti se liječniku i obavezno se liječe oba partnera

- prevencija: pravilo ABC; zbog osobine infekcije da se prenosi kontaktom koža uz kožu, kondom nije dovoljno efikasan

Hepatitis B

- uzročnik: virus hepatitisa B

- način prenošenja: nezaštićeni seksualni odnos, upotreba nesterilnog pribora za intravensko korištenje droge, kao i putem drugih tjelesnih tečnosti, te sa zaražene majke na dijete, a za prenos je dovoljna minimalna količina krvi

- simptomi:

Nakon 2-6 mjeseci javlja se umor, gubitak apetita, povišena temperatura, povraćanje, žutilo kože i beonjača/bjeloočnica.

- moguće posljedice: trajno oštećenje jetre i trajno prisustvo virusa u organizmu

- liječenje:

Obavezno se javiti liječniku. Mogu se liječiti samo simptomi, jer ne postoji lijek protiv hepatitisa. Ako se ne tretira, može doći do oštećenja jetre koje može dovesti do raka jetre.

- prevencija:

U našoj zemlji postoji efikasna vakcina protiv hepatitisa B. Ostale metode prevencije su pravilo ABC, te upotreba sterilnog pribora za intravensko uzimanje droga.

HPV – spolne bradavice ili kondilomi

- uzročnik: human papilloma virus (tip 6 i 11)

- način prenošenja: seksualni odnos, direktni kontakt „koža uz kožu“

- simptomi:

Bradavice se javljaju u području (s)polnih organa i čmara. Mogu se javiti pojedinačno ili u nakupinama. Ponekad izazivaju svrbež, moguća krvarenja ili bolno peckanje.

- moguće posljedice:

Jednom uneseni virus zauvijek ostaje u tijelu, tako da može doći do ponovnog javljanja bradavica nakon njihovog uklanjanja. Neke podvrste ovog virusa izazivaju rak grlića maternice. Virus se može prenijeti sa zaražene majke na dijete prilikom prolaska kroz porođajni kanal.

- liječenje: bradavice se liječe premazivanjem, lijekovima i hirurški; obavezno se javiti liječniku

- prevencija: pravilo ABC, ne dolaziti u dodir sa inficiranim područjem

Gljivične seksualno prenosive infekcije

Kandidijaza

- uzročnik: gljivice candida albians i candida tropicalis

- način prenošenja:

Rijetko se prenosi seksualnim putem, a češće se javlja uslijed pojačanog stresa i iscrpljenosti ženskog organizma, uslijed nehigijene ženinih (s)polnih organa, ili uslijed pretjerane higijene (ispiranje vagine preparatima koji mogu da oštete prirodnu vaginalnu floru), nošenja najlonskog veša ili dužeg uzimanja antibiotika, tj. u slučajevima narušenog imunog sistema žene. Ova gljivica je prisutna u vagini kao dio normalne vaginalne flore.

- simptomi:

Kod žena je izraziti svrbež u području ulaza u vaginu i u samoj vagini (rodnici). Sluznica vagine je izrazito crvena, karakterističan je bijeli, sirasti iscjedak u obliku grudica. Javlja se i peckanje pri mokrenju.

Kod muškaraca je ova infekcija rjeđa. Kod njih se sličan sirasti iscjedak može primijetiti ispod prepucija (kože na penisu) ako nisu obrezani.

- liječenje: obavezno se javiti liječniku

- prevencija: pravilo ABC, te higijensko-dijetetne preventivne mjere

Parazitske seksualno prenosive infekcije

Stidne uši (vaške)

- uzročnik: mikroorganizam stidna uš

- način prenošenja: seksualnim kontaktom, produženim kontaktom genitalnih dijelova tijela (koža uz kožu), kao i pri upotrebi zajedničkog donjeg veša ili posteljina i peškira (ručnika)

- simptomi:

Javlja se intenzivan svrab u području (s)polnih organa i čmara, a naročito stidnih dlačica. Na koži se mogu primijetiti crvenilo i krastice nastale uslijed intenzivnog češanja.

- liječenje:

Kod nas se na tržištu nalazi preparat u vidu šampona, ali je obavezno da se javi liječniku, iako se on može kupiti bez ljekarskog recepta. Potrebno je i dezinficirati/dezinfikovati i odjeću i posteljinu.

- prevencija: pravilo ABC, te lična/osobna higijena

 

Kako i kome se obratiti za više informacija, besplatnu kontracepciju, savjet ili medicinsku pomoć?

I ako znajući da se mladi ljudi teško odlučuju za posjetu medicinskim radnicima, nemojte da vas bude stid! Bolje na vrijeme izliječiti nego dozvoliti da se iskomplikuje situacija. Budite sigurni da je svo medicinsko osoblje duzno zastiti vasa prava i da nigdje i nikada ne mozete biti izlozeni nikakvom riziku osude, poruge i sl. Medicinsko osoblje moze vam samo pomoci.